რატომ გვირჩევს ბრიუსელი, გვქონდეს 72-საათიანი ავტონომიური მარაგი

თანამედროვე მსოფლიო სწრაფად იცვლება - კლიმატური კატაკლიზმები, ენერგეტიკული გამოწვევები, კიბერშეტევები და გეოპოლიტიკური არასტაბილურობა ევროპის კონტინენტს ახალი რეალობის წინაშე აყენებს. სწორედ ამიტომ, ევროკომისიამ შეიმუშავა მოსახლეობის მზადყოფნის ახალი სახელმძღვანელო პრინციპები, რომელთა მთავარი გზავნილი მარტივი, პრაქტიკული და საყურადღებოა: ევროკავშირის თითოეული ოჯახი მზად უნდა იყოს, კრიზისის პირველი 72 საათის განმავლობაში დამოუკიდებლად, გარე დახმარების გარეშე გაიტანოს თავი.

ეს არ არის პანიკის საფუძველი და არც კონკრეტული, გარდაუვალი საფრთხის მანიშნებელი. როგორც ევროკომისიის ოფიციალურ სამუშაო დოკუმენტში ვკითხულობთ, 72-საათიანი ავტონომიურობა საერთაშორისოდ აღიარებული მინიმალური სტანდარტია, რომელიც საზოგადოების მედეგობის გაძლიერებასა და კრიტიკულ მომენტებში ადამიანების სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაცვას ისახავს მიზნად.

რატომ მაინცდამაინც 72 საათი?

ნებისმიერი მასშტაბური კრიზისის (იქნება ეს ძლიერი წყალდიდობა, ელექტროენერგიის ხანგრძლივი გათიშვა თუ ტექნოგენური ავარია) პირველი სამი დღე ყველაზე კრიტიკულია. ამ დროს სახელმწიფო უწყებები, სამაშველო სამსახურები და სამედიცინო პერსონალი უდიდესი დატვირთვით მუშაობენ. ლოგისტიკის გამართვასა და მასშტაბური დახმარების მობილიზებას დრო სჭირდება.

როდესაც მოქალაქეებს სახლში აქვთ ელემენტარული მარაგი და იციან, როგორ იმოქმედონ ექსტრემალურ ვითარებაში, სახელმწიფო რესურსები აღარ იფანტება და სრულად მიემართება მათკენ, ვისაც გადაუდებელი შველა ყველაზე მეტად სჭირდება - მოხუცებისკენ, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისკენ, მარტოხელა ადამიანებისა და დაშავებულებისკენ. გარდა ამისა, მზადყოფნა ამცირებს შფოთვას, გაურკვევლობასა და სტრესს, რაც კრიზისის პირველ საათებში პანიკის მთავარი წყაროა.

რა უნდა გვქონდეს სახლში: ექვსი საბაზისო ელემენტი

ევროკავშირის საპილოტე პროექტის მიხედვით, ოჯახის 72-საათიანი მზადყოფნა ექვს ძირითად მიმართულებას ეფუძნება:

1. წყლის მარაგი როგორც დასალევად, ისე ელემენტარული ჰიგიენისა და საკვების მოსამზადებლად.

2. პროდუქტები, რომლებიც ინახება ოთახის ტემპერატურაზე, არ ფუჭდება მალე და არ საჭიროებს თერმულ დამუშავებას ან დიდი რაოდენობით წყალს (კონსერვები, თხილეული, ჩირი, ორცხობილა და სხვა).

3. ალტერნატიული საშუალებები ელექტროენერგიისა და გათბობის გათიშვის შემთხვევისთვის - თბილი ტანსაცმელი, პლედები, ფანრები, სანთლები და სათადარიგო ელემენტები.

4. სტანდარტული სააფთიაქო ყუთი და ქრონიკული დაავადებების სამკურნალო პერსონალური მედიკამენტების მარაგი.

5. სველი ხელსახოცები, სადეზინფექციო საშუალებები, ნაგვის პარკები და ელემენტარული სანიტარიული პირობების უზრუნველსაყოფად საჭირო ნივთები.

6. ელემენტებზე მომუშავე რადიომიმღები (რომელიც ინტერნეტისა და მობილური კავშირის გათიშვის შემთხვევაშიც იჭერს საგანგებო შეტყობინებებს) და სრულად დამუხტული პორტატული დამტენები.

ამასთან ერთად, ბრიუსელი მოქალაქეებს ურჩევს, სახლში ყოველთვის იქონიონ ნაღდი ფულის მცირე მარაგი (წვრილი კუპიურებითა და მონეტებით). ელექტროენერგიის ან ინტერნეტის შეფერხებისას საბანკო ბარათებითა და ტერმინალებით გადახდა შესაძლოა შეუძლებელი გახდეს.

საევაკუაციო ზურგჩანთა და ოჯახური გეგმა

ევროკომისიის დოკუმენტში მკაფიოდ არის გამიჯნული ორი ცნება: სახლის მარაგი (რომელიც შინ დარჩენის შემთხვევაში გვჭირდება) და საევაკუაციო ზურგჩანთა, რომელიც სახლის სწრაფად დატოვებისას უნდა წავიღოთ. ზურგჩანთა უნდა იყოს მსუბუქი, მოსახერხებელი და მასში უნდა იდოს პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტები, ნაღდი ფული, წყალი, მცირე საკვები, მედიკამენტები და ტელეფონის დამტენი.

არანაკლებ მნიშვნელოვანია ოჯახური საგანგებო გეგმის შედგენა. ოჯახის ყველა წევრმა წინასწარ უნდა იცოდეს:

• სად არის უახლოესი თავშესაფარი ან უსაფრთხო ადგილი;

• სად შეხვდებიან ერთმანეთს, თუ მობილური კავშირი გაითიშება;

• ვის და როგორ დაუკავშირდნენ კრიზისულ სიტუაციაში (სასურველია, საკონტაქტო ნომრები ფურცელზეც გქონდეთ ამოწერილი).

პოლონეთის გამოცდილება და რჩევები ემიგრანტებისთვის

აღსანიშნავია, რომ პოლონეთი ევროკავშირის ერთ-ერთი ლიდერი ქვეყანაა სამოქალაქო უსაფრთხოების კულტურის დანერგვის კუთხით. ევროკომისიის დოკუმენტში საუკეთესო პრაქტიკის მაგალითად სწორედ პოლონეთის მთავრობის უსაფრთხოების ცენტრის (RCB) მიერ შემუშავებული უსაფრთხოების გზამკვლევი არის მოყვანილი. პოლონეთის ხელისუფლება ხაზს უსვამს, რომ მზადყოფნა არა სახელმწიფოს მხრიდან პასუხისმგებლობის თავიდან აცილება, არამედ მოქალაქეებსა და ინსტიტუტებს შორის პასუხისმგებლობის გონივრული გადანაწილებაა.

პოლონეთსა და ევროკავშირის სხვა ქვეყნებში მცხოვრები ქართველი ემიგრანტებისთვის ეს რეკომენდაციები განსაკუთრებით საყურადღებოა. უცხო ქვეყანაში ყოფნისას კრიზისულ ვითარებას ხშირად ემატება ენობრივი ბარიერი და ადგილობრივი ინფრასტრუქტურის ნაკლები ცოდნა. სწორედ ამიტომ, მნიშვნელოვანია:

• ჩართული გქონდეთ ადგილობრივი საგანგებო შეტყობინებების სისტემა (პოლონეთში ეს არის Alert RCB, რომელიც SMS შეტყობინებებს აგზავნის);

• იცოდეთ თქვენი საცხოვრებელი უბნის უახლოესი თავშესაფრებისა და სამედიცინო პუნქტების მდებარეობა;

• ინფორმაცია მიიღოთ მხოლოდ ოფიციალური და სანდო წყაროებიდან, რათა თავი აარიდოთ დეზინფორმაციასა და ხელოვნურად დათესილ პანიკას.

მეტი, ვიდრე უბრალოდ მარაგი

ბრიუსელის სტრატეგია ხაზს უსვამს, რომ მზადყოფნა მხოლოდ პროდუქტების ყიდვას არ გულისხმობს. ეს არის პრაქტიკული უნარებისა და საზოგადოებრივი სოლიდარობის კულტურა. მაგალითად, ნორვეგიაში მოქმედებს ინიციატივა „მზადყოფნის მეგობარი“, რომელიც მეზობლებსა და თემის წევრებს მოუწოდებს, კრიზისის დროს ერთმანეთს ამოუდგნენ მხარში, გაუზიარონ რესურსები და იზრუნონ მათზე, ვისაც დამოუკიდებლად გადაადგილება უჭირს.

ევროკავშირი არ მოუწოდებს მოქალაქეებს, ერთ დღეში დახარჯონ დიდი თანხა და გადატვირთონ მცირე ზომის ბინები ზედმეტი ნივთებით. მთავარი პრინციპი ეტაპობრივი და გონივრული მზადებაა: ყოველკვირეული საყიდლების დროს შეგიძლიათ კალათაში დაამატოთ ერთი ბოთლი წყალი ან რამდენიმე კონსერვი, გადაამოწმოთ საოჯახო აფთიაქი და ოჯახის წევრებთან ერთად მშვიდად განიხილოთ მოქმედების გეგმა.