ევროკომისიამ ევროკავშირის გაფართოების ყოველწლიური ანგარიში გამოაქვეყნა, რომელშიც კანდიდატი ქვეყნების მიერ მიღწეული პროგრესი და მომდევნო ეტაპზე შესასრულებელი პრიორიტეტებია შეფასებული.

ანგარიშის წარდგენისას ევროკომისარმა გაფართოების საკითხებში მარტა კოსმა და ევროკავშირის სხვა მაღალჩინოსნებმა საქართველოს საკითხზეც ისაუბრეს. მათი შეფასებით, თუ წარსულში საქართველო რეფორმების მიმართულებით ერთ-ერთი მოწინავე ქვეყანა იყო, დღეს მისი ევროკავშირში გაწევრიანების პროცესი ფაქტობრივად შეჩერებულია და, როგორც ევროკომისარმა აღნიშნა, "სევდიან ისტორიად“ იქცა.

ევროკომისია ბრიუსელში

რომელი ქვეყნები არიან ევროკავშირში გაწევრიანებასთან ყველაზე ახლოს?

ევროკომისიის შეფასებით, გაწევრიანების პროცესში ყველაზე წინ მონტენეგროა. ქვეყანამ შესაძლოა მოლაპარაკებები უახლოეს პერიოდში დაასრულოს და 2028 წლისთვის ევროკავშირის 28-ე წევრი გახდეს.

მას ალბანეთი და მოლდოვა მოსდევენ. ევროკავშირის ოფიციალური პირების განცხადებით, 2026 წელს ყველაზე მნიშვნელოვან პროგრესს მოლდოვამ მიაღწია და შესაძლოა, გაწევრიანების შესახებ მოლაპარაკებები 2028 წლის დასაწყისისთვის დაასრულოს.

რაც შეეხება უკრაინას, კიევის მიზანია, მოლაპარაკებები მომავალი წლის ბოლომდე დაასრულოს. ბრიუსელში ამ გეგმას ამბიციურად აფასებენ და აცხადებენ, რომ მიზნის მისაღწევად უკრაინას რეფორმების ტემპის მნიშვნელოვნად დაჩქარება მოუწევს.

რა მდგომარეობაშია საქართველოს ევროინტეგრაციის პროცესი?

ევროკავშირის მაღალჩინოსნების შეფასებით, საქართველოს ევროკავშირში გაწევრიანების პროცესი 2024 წლიდან ფაქტობრივად შეჩერებულია. ანგარიშში ქვეყნის მდგომარეობასთან დაკავშირებით რამდენიმე მნიშვნელოვანი საკითხია გამოკვეთილი:

  • კანდიდატის სტატუსი: საქართველო ფორმალურად კვლავ ინარჩუნებს ევროკავშირის კანდიდატი ქვეყნის სტატუსს, თუმცა ევროკავშირის შეფასებით, ეს სტატუსი ამ ეტაპზე მხოლოდ ფორმალურ ხასიათს ატარებს.

  • უკუსვლა რეფორმებში: 2025 წელს დაწყებული უკუსვლის შემდეგ, 2026 წელს დემოკრატიის მდგომარეობა კიდევ უფრო გაუარესდა. ანგარიშში საუბარია სამოქალაქო და ძირითადი უფლებების შეზღუდვაზე. ამასთან, კანდიდატის სტატუსის მისაღებად განსაზღვრული ძირითადი რეფორმების შესრულებაში პროგრესი არ დაფიქსირებულა.

  • შესაძლო ახალი შეზღუდვები: ევროკავშირში საქართველოს წინააღმდეგ დამატებითი შეზღუდვების დაწესებასაც არ გამორიცხავენ. აღსანიშნავია, რომ საქართველოს დიპლომატიური პასპორტების მფლობელებისთვის შენგენის ზონაში უვიზო მიმოსვლა უკვე შეზღუდულია.

„პასუხისმგებლობა სრულად ეკისრება საქართველოს ხელისუფლებას. ევროპული გზა საქართველოსთვის ღიაა, თუ ქვეყნის ხელისუფლება კურსს შეცვლის“, — განაცხადა ევროკომისარმა მარტა კოსმა ევროპარლამენტში გამოსვლისას.

რა პოზიცია აქვს საქართველოს მთავრობას?

ევროკომისიის ანგარიშის გამოქვეყნებამდე ერთი დღით ადრე საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ ბრიუსელში, Euronews-ის ორგანიზებულ კონფერენციაში მიიღო მონაწილეობა, სადაც ევროკავშირის პოლიტიკა გააკრიტიკა.

კობახიძემ ევროკომისიის ანგარიშებს „რეალობას აცდენილი“ და „უპასუხისმგებლო“ უწოდა, ევროკავშირის ბიუროკრატების მიდგომა კი — „პოლიტიზებულად“ შეაფასა.

პრემიერ-მინისტრის განცხადებით, საქართველოს ევროკავშირში გაწევრიანება სურს, თუმცა ეს პროცესი, მისი თქმით, „ღირსეულად“ უნდა წარიმართოს.

კითხვაზე, თუ რა კონკრეტული ნაბიჯების გადადგმას გეგმავს მთავრობა ევროინტეგრაციის პროცესის განახლებისთვის, კობახიძემ უპასუხა, რომ „დიალოგი ყველაზე პრაქტიკული გზაა“. მან ასევე აღნიშნა: „ჩვენ ოპტიმისტები ვართ და გვჯერა, რომ ევროკავშირი შეიცვლება“.

რას ნიშნავს ეს საქართველოს მოქალაქეებისა და ემიგრანტებისთვის?

ევროკავშირთან პოლიტიკური ურთიერთობების გაუარესების მიუხედავად, საქართველოს მოქალაქეებისთვის შენგენის ზონაში უვიზო მიმოსვლის რეჟიმი ამ ეტაპზე კვლავ ძალაში რჩება.

თუმცა, ევროკომისიის შეფასებები და დიპლომატიურ დონეზე უკვე დაწესებული შეზღუდვები მიუთითებს, რომ საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ურთიერთობები კვლავ ღრმა კრიზისშია.

ევროკომისიის პოზიციით, გაწევრიანების პროცესის განახლება საქართველოს ხელისუფლების გადაწყვეტილებებსა და ევროპული რეფორმების დღის წესრიგთან დაბრუნებაზეა დამოკიდებული.