ამერიკული სტარტაპი Warhound-ი, რომელიც ტეხასშია დაფუძნებული, ამბიციურ პროექტს ახორციელებს - ის მიზნად ისახავს სამხედრო და სამაშველო ოპერაციებისთვის ახალი ტიპის ძაღლების შექმნას. ეს ინიციატივა გულისხმობს გენეტიკური ინჟინერიის შერწყმას მოწინავე სამხედრო ტექნოლოგიებთან, რათა შეიქმნას ცხოველები, რომლებსაც გაუმჯობესებული შესაძლებლობები ექნებათ. პროექტი უკვე იზიდავს მნიშვნელოვან ინვესტიციებს და იწვევს ფართო დისკუსიას მისი ეთიკური და პრაქტიკული ასპექტების შესახებ.
შეერთებულ შტატებში სამხედრო და უსაფრთხოების სფეროში რობო-ძაღლების ექსპერიმენტები ახალი არ არის. 2022 წელს ამერიკელებმა ოთხფეხა რობოტები მექსიკის საზღვარზე გამოსცადეს, ხოლო ორი წლის შემდეგ, Ghost Robotics-ის მოდელებს ავტომატური იარაღი და ცეცხლმტყორცნებიც კი დაუმაგრეს. თუმცა, Warhound-ის პროექტი ამ მიდგომას სრულიად ახალ დონეზე აჰყავს, რადგან ის არა მხოლოდ რობოტული კომპონენტების ინტეგრაციას, არამედ ცოცხალი ცხოველების გენეტიკურ მოდიფიკაციასაც გულისხმობს. ამჟამად, პოლონეთის შეიარაღებული ძალები და პოლიცია ასევე იყენებენ ძაღლებს სხვადასხვა ოპერაციებში, თუმცა მათი როლი, როგორც წესი, არ არის ისეთი მასშტაბური, როგორც აშშ-ში, სადაც K9 დანაყოფების ძაღლები, უმეტესად გერმანული ნაგაზები, კულტურის განუყოფელ ნაწილად იქცნენ და უდიდესი პატივით სარგებლობენ.
Warhound-ის უკან ორი ცნობილი ფიგურა დგას ამერიკულ ტექნოლოგიურ ინდუსტრიაში. ესენი არიან პალმერ ლაქი , Oculus-ის შემქმნელი და თავდაცვითი სტარტაპ Anduril-ის დამფუძნებელი, და ბენ ლამი Colossal Biosciences-დან, კომპანიიდან, რომელიც გადაშენებული სახეობების აღდგენაზე მუშაობს. სტარტაპმა ინვესტორებისგან უკვე მოიზიდა 200 მილიონი დოლარი, რაც პროექტის მასშტაბსა და პოტენციალზე მიუთითებს. გენერალური დირექტორის თანამდებობა დაიკავა დევიდ სპირკმა, საზღვაო ქვეითთა ვეტერანმა და დაზვერვის სპეციალისტმა. საინტერესოა, რომ Bloomberg-ის ინფორმაციით, ლაქი დაეხმარა კომპანიის შექმნაში, მაგრამ ამჟამად მასში არც წილი აქვს და არც რაიმე მიმდინარე ფუნქციას ასრულებს.
იდეა ლოგისტიკური მოსაზრებებით გაჩნდა. დღესდღეობით, ამერიკის შეერთებული შტატების სამხედრო ძალებში მომსახურე ძაღლების 80 პროცენტი ევროპიდან არის იმპორტირებული. Warhound-ის მიზანია ამ დამოკიდებულების შემცირება და ადგილობრივი რესურსების განვითარება. კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი პრობლემა ეფექტურობაა: ცხოველის მოპოვება და გაწვრთნა დაახლოებით სამ წელს მოითხოვს, ხოლო მაღალი მოთხოვნების გამო, იმპორტირებული ძაღლების ნახევარზე ნაკლები ახერხებს საბოლოოდ სამსახურში ჩადგომას. ახალი პროექტი მიზნად ისახავს ამ პროცესის ოპტიმიზაციას და უფრო გამძლე, ეფექტური ცხოველების შექმნას.
,,მომავლის ძაღლის" პროექტში როლები საკმაოდ მკაფიოდ არის გადანაწილებული. Colossal Biosciences-ს შეაქვს თავისი გამოცდილება გენეტიკის, კლონირებისა და ცხოველთა ბიოლოგიის სფეროში, ხოლო Anduril პასუხისმგებელია მოწინავე კიბერნეტიკული გაუმჯობესებების ინტეგრაციაზე. ეს მოიცავს თვალისა და ყურის დამცავ სისტემებს, ასევე სამხედრო სისტემა EagleEye-ს, რომელიც ძაღლსა და მის გამყოლს მოედანზე უკეთეს სიტუაციურ ინფორმირებულობას უნდა აძლევდეს. ეს ტექნოლოგიური კომპონენტები მიზნად ისახავს ცხოველის ბუნებრივი შესაძლებლობების გაძლიერებას და მისი ეფექტურობის ამაღლებას რთულ გარემოში.
პროექტის ყველაზე ინტრიგული და ამავდროულად საკამათო ნაწილი გენეტიკური მოდიფიკაციაა. ბენ ლამი TechCrunch-თან ინტერვიუში ამ პროცესს ორ ეტაპად ყოფს. პირველი ეტაპი გულისხმობს ცხოველის თანდაყოლილი სისუსტეების აღმოფხვრას, როგორიცაა სუსტი მხედველობა და კიბოსადმი მიდრეკილება. მეორე ეტაპზე კი ძაღლებს დაემატება ისეთი თვისებები, რომლებიც მათ ბუნებრივად არ გააჩნიათ - მაგალითად, გაზრდილი სისწრაფე და მოხერხებულობა, ასევე გაძლიერებული ყნოსვითი რეცეპტორები, რაც ასაფეთქებელი ნივთიერებების უფრო ეფექტურ აღმოჩენაში დაეხმარება. საწყის წერტილად მაღალი პოტენციალის მქონე სამუშაო ჯიშები, კერძოდ, ბელგიური მალინუა და გერმანული ნაგაზი განიხილება, რომლებიც მთელ მსოფლიოში აქტიურად გამოიყენება სამსახურებში. საბოლოო მიზანი კი ისეთი "ახალი ტიპის ძაღლის" შექმნაა, რომელსაც კომპანია Warhound უწოდებს.
სამომავლო გეგმები და ეთიკური საკითხები
ამ ეტაპზე, სამუშაოები ექსკლუზიურად ლაბორატორიულ პირობებში მიმდინარეობს. როგორც ბენ ლამმა Wired-თან საუბარში განაცხადა, კომპანია უკვე ახორციელებს გენების რედაქტირებას პირველი ძაღლი-დონორებისგან აღებულ უჯრედულ ნიმუშებში. პირველი გენეტიკურად მოდიფიცირებული ლეკვების დაბადება 2027 წლის დასაწყისშია მოსალოდნელი. თუ "მომავლის ძაღლები" წარმატებით შეიქმნება, ისინი პირველ რიგში შეიარაღებულ ძალებს, სამაშველო ჯგუფებსა და სამართალდამცავ ორგანოებს გადაეცემათ. პროექტის მიმდინარეობასა და ცხოველთა კეთილდღეობაზე ზედამხედველობას American Humane Society განახორციელებს. ეს პროექტი აჩენს მრავალ ეთიკურ კითხვას ცხოველების გენეტიკური მოდიფიკაციის დასაშვებობის, მათი უფლებებისა და სამხედრო მიზნებისთვის გამოყენების შესახებ, რაც ფართო საზოგადოებრივი დისკუსიის საგანი გახდება უახლოეს წლებში.
Warhound-ის ინიციატივა ნათლად აჩვენებს, თუ რა მიმართულებით ვითარდება თანამედროვე ტექნოლოგიები და როგორ იკვეთება გენეტიკური ინჟინერია თავდაცვისა და უსაფრთხოების სფეროებთან. მიუხედავად იმისა, რომ პროექტი დიდ პოტენციალს შეიცავს სამხედრო ოპერაციების ეფექტურობის გაზრდის კუთხით, ის ასევე მოითხოვს ფრთხილ განხილვას და მკაცრ რეგულაციებს, რათა უზრუნველყოფილი იყოს ცხოველთა ეთიკური მოპყრობა და თავიდან იქნას აცილებული ნებისმიერი არასასურველი შედეგი. მომავალი ათწლეულები გვიჩვენებს, რამდენად შორს წავა კაცობრიობა ბიოლოგიური და კიბერნეტიკული გაუმჯობესებების ინტეგრაციაში.
