
პოლონეთის მთავრობა მნიშვნელოვან ცვლილებებს ამზადებს ბავშვთა შეღავათის, ,,800 პლუსის" პროგრამაში. ოჯახის სამინისტროს მიერ მომზადებული პროექტის თანახმად, ახალი სააღრიცხვო პერიოდიდან შეღავათზე უფლება ავტომატურად დადგინდება, რაც მშობლებსა და მეურვეებს ყოველწლიური განაცხადების შეტანის აუცილებლობისგან გაათავისუფლებს. ეს ინიციატივა მიზნად ისახავს ადმინისტრაციული პროცედურების გამარტივებას და სისტემის ეფექტურობის გაზრდას. ცვლილებები, სავარაუდოდ, მომდევნო წლიდან შევა ძალაში.
რეგულაციის ძირითადი ცვლილებები
ოჯახის, შრომისა და სოციალური პოლიტიკის სამინისტროს მიერ მომზადებული რეგულაცია ითვალისწინებს ავტომატური განახლების მექანიზმის შემოღებას. ეს ნიშნავს, რომ მშობლებს ან ბავშვების მეურვეებს აღარ მოუწევთ ყოველწლიურად ახალი განაცხადების წარდგენა შეღავათის მომდევნო სააღრიცხვო პერიოდებისთვის. ამჟამად, ყოველწლიური განაცხადის შეტანა სავალდებულო პროცედურაა, რაც მნიშვნელოვან ადმინისტრაციულ ტვირთს აკისრებს როგორც მოქალაქეებს, ისე შესაბამის უწყებებს.
მიუხედავად ავტომატური განახლებისა, შენარჩუნებული იქნება მონაცემების შეცვლის შესაძლებლობა იმ შემთხვევაში, თუ ოჯახის მდგომარეობა შეიცვლება. თუკი ოჯახური სიტუაცია უცვლელი დარჩება და მონაცემებში მოდიფიკაცია არ მოხდება, შეღავათზე უფლება ავტომატურად დადგინდება ადრე წარმოდგენილი ინფორმაციის საფუძველზე. ეს მოქნილობა უზრუნველყოფს, რომ სისტემა ადაპტირებული იყოს ოჯახების ცვალებად საჭიროებებთან.
პროექტი ასევე ითვალისწინებს, რომ ,,800 პლიუს" შეღავათზე განაცხადის შეტანა კვლავ საჭირო იქნება გარკვეულ კონკრეტულ შემთხვევებში. მაგალითად, ახალშობილის გაჩენისას ან იმ შემთხვევაში, თუ მშობლები შვილთან ერთად საზღვარგარეთიდან დაბრუნდებიან პოლონეთში. ეს გამონაკლისები ლოგიკურია, რადგან ასეთ სიტუაციებში სისტემას ახალი ინფორმაცია ესაჭიროება უფლების დასადგენად.
პროგრამა "800 პლუს"
,,800 პლიუს" პროგრამა, რომელიც პოლონეთში ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური სოციალური შეღავათია, მიზნად ისახავს ოჯახების ფინანსურ მხარდაჭერას ბავშვების აღზრდის ხარჯების დასაფარად. პროგრამა თავდაპირველად ცნობილი იყო როგორც ,,500 პლიუს" და ამოქმედდა 2016 წელს. მისი მთავარი მიზანი იყო შობადობის გაზრდა და ბავშვთა სიღარიბის შემცირება. თავდაპირველად, შეღავათი 500 ზლოტის ოდენობით გაიცემოდა მეორე და შემდგომ ბავშვებზე, ხოლო დაბალშემოსავლიან ოჯახებში - პირველ ბავშვზეც. მოგვიანებით, პროგრამა გაფართოვდა და 2019 წლიდან შეღავათი ყველა ბავშვზე, შემოსავლის კრიტერიუმის გარეშე გავრცელდა.
2024 წლის 1 იანვრიდან შეღავათის ოდენობა გაიზარდა 500-დან 800 ზლოტამდე, რის შემდეგაც პროგრამამ მიიღო დღევანდელი სახელწოდება - "800 პლიუსი".
ვისთვის არის განკუთვნილი და რა მონაცემები არსებობს
,,800 პლიუს" შეღავათი 800 ზლოტის ოდენობით ენიჭება თითოეულ ბავშვს 18 წლის ასაკის მიღწევამდე, ოჯახის შემოსავლის მიუხედავად. ,,800 პლიუსით" სარგებლობა შეუძლიათ უცხო ქვეყნის მოქალაქეებსაც, თუკი ისინი პოლონეთში ლეგალურად ცხოვრობენ. ეს უნივერსალური მიდგომა უზრუნველყოფს, რომ ყველა ოჯახი, განურჩევლად მათი ფინანსური მდგომარეობისა, სარგებლობდეს ამ მხარდაჭერით. პროგრამის სიმარტივე და ხელმისაწვდომობა მის პოპულარობას განაპირობებს.
გარდა ამისა, პროექტი აზუსტებს შეღავათზე უფლებამოსილ პირთა კატეგორიებს. ,,800 პლიუს" შეღავათი ასევე მიეცემა იმ პირებს, რომლებიც სასამართლოს გადაწყვეტილებით ახორციელებენ ბავშვზე ე.წ. მიმდინარე მზრუნველობას. ეს არის გადაწყვეტილება, რომლის მიღებასაც ბავშვთა უფლებების დამცველი ითხოვდა, რაც მიუთითებს სოციალური დაცვის სისტემის გაუმჯობესების მცდელობაზე იმ ბავშვებისთვის, რომლებიც არ ცხოვრობენ ბიოლოგიურ მშობლებთან.
პოლონეთის სოციალური დაზღვევის სამსახურის მონაცემებით, 2025 წლის 1 თებერვლის მდგომარეობით, ,,800 პლიუს" შეღავათზე 4 მილიონ 869 ათასი განაცხადი შევიდა,რაც 7 მილიონ 415 ათასზე მეტ ბავშვს მოიცავს.