პოლონეთის მთავრობა განიხილავს საგადასახადო ცვლილებებს, რომლებიც შესაძლოა მნიშვნელოვნად გაზრდის გადასახადებს მცირე და საშუალო მეწარმეებისთვის, განსაკუთრებით კი ხელოსნებისთვის. ეს ინიციატივა, რომელიც ზოგიერთი შეფასებით, გადასახადების 70%-იან, ან თითქმის გაორმაგებულ ზრდას გულისხმობს, უკვე მწვავე პროტესტს იწვევს ბიზნეს წრეებში. ცვლილებების მიზანი, სავარაუდოდ, ბიუჯეტის შემოსავლების გაზრდა და საგადასახადო სისტემის გამარტივებაა, თუმცა კრიტიკოსები ეკონომიკაზე ნეგატიურ გავლენას წინასწარმეტყველებენ. ინფორმაცია ამის შესახებ 2024 წლის 24 მაისს გავრცელდა.
პოლონეთის ეკონომიკა ბოლო წლებში არაერთ გამოწვევას შეხვდა, მათ შორის მაღალ ინფლაციასა და ბიუჯეტის დეფიციტს. ამ ფონზე, მთავრობა აქტიურად ეძებს გზებს ფინანსური სტაბილურობის გასაუმჯობესებლად და სახელმწიფო შემოსავლების გასაზრდელად. ერთ-ერთი ასეთი მიმართულება საგადასახადო სისტემის რეფორმაა, რომელიც, როგორც ჩანს, მცირე მეწარმეებსა და ხელოსნებს შეეხება. კონკრეტულად, საუბარია ე.წ. „რიჩალტის“ (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych) სისტემაზე, რომელიც შემოსავლის მიხედვით ფიქსირებულ გადასახადს გულისხმობს და პოლონეთში მცირე ბიზნესის წარმომადგენლებში პოპულარობით სარგებლობს მისი სიმარტივის გამო.
მთავრობის წინადადების თანახმად, შესაძლოა შეიცვალოს ამ ტიპის გადასახადის გაანგარიშების მეთოდოლოგია ან გაიზარდოს საგადასახადო განაკვეთები. „ფაქტის“ (Fakt.pl) მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, ზოგიერთ სექტორში გადასახადები შესაძლოა 70%-ით, ან თითქმის გაორმაგდეს. ეს ნიშნავს, რომ მაგალითად, ხელოსნები, რომლებიც აქამდე შედარებით დაბალ ფიქსირებულ გადასახადს იხდიდნენ, ახალი რეგულაციების ამოქმედების შემთხვევაში, გაცილებით მეტს გადაიხდიან სახელმწიფო ბიუჯეტში. მთავრობის არგუმენტაცია, სავარაუდოდ, საგადასახადო სისტემის გამარტივებასა და გარკვეული სექტორების მიერ გადასახადების ოპტიმიზაციის აღკვეთას უკავშირდება.
მოსალოდნელმა ცვლილებებმა უკვე გამოიწვია მწვავე რეაქცია პოლონეთის ბიზნეს წრეებში. ხელოსანთა ასოციაციები და მცირე მეწარმეთა გაერთიანებები აქტიურად აპროტესტებენ მთავრობის ინიციატივას. მათი განცხადებით, გადასახადების ასეთი მკვეთრი ზრდა დამანგრეველ გავლენას მოახდენს მცირე ბიზნესზე, შეამცირებს მათ კონკურენტუნარიანობას და შესაძლოა, უამრავი საწარმოს დახურვა გამოიწვიოს. კრიტიკოსები აღნიშნავენ, რომ მცირე მეწარმეები ხშირად ებრძვიან ისედაც მაღალ საოპერაციო ხარჯებს, ინფლაციას და ბიუროკრატიულ ბარიერებს, ამიტომ გადასახადების დამატებითი ტვირთი მათთვის აუტანელი იქნება.
„ეს არ არის მხოლოდ გადასახადების ზრდა, ეს არის მცირე ბიზნესის განადგურების მცდელობა. ჩვენ ვქმნით სამუშაო ადგილებს, ვიხდით გადასახადებს და ვავითარებთ ადგილობრივ ეკონომიკას. მთავრობამ უნდა გაიგოს, რომ ჩვენი დახმარება სჭირდება, და არა დამატებითი ტვირთის დადება“, — განაცხადა ერთ-ერთი ხელოსანთა ასოციაციის წარმომადგენელმა.
პროტესტანტები მიიჩნევენ, რომ გადასახადების ზრდა გამოიწვევს ფასების მატებას მომსახურებასა და პროდუქტებზე, რაც საბოლოოდ მომხმარებლის ჯიბეზე აისახება და ინფლაციას კიდევ უფრო გააღრმავებს. ასევე, არსებობს შიში, რომ ბევრი მეწარმე იძულებული გახდება, გადავიდეს „ნაცრისფერ ეკონომიკაში“, რათა თავი აარიდოს მაღალ გადასახადებს, რაც სახელმწიფო ბიუჯეტს კიდევ უფრო მეტ ზარალს მიაყენებს.
ეკონომიკური ანალიტიკოსები აფრთხილებენ, რომ მთავრობის მიერ შემოთავაზებულმა საგადასახადო ცვლილებებმა შესაძლოა გრძელვადიან პერსპექტივაში უარყოფითი გავლენა მოახდინოს პოლონეთის ეკონომიკაზე. მცირე და საშუალო ბიზნესი ეკონომიკის ხერხემალია, რომელიც ინოვაციების, სამუშაო ადგილების შექმნისა და კონკურენციის მთავარი მამოძრავებელი ძალაა. მათი შევიწროება გამოიწვევს ეკონომიკური ზრდის შენელებას, უმუშევრობის ზრდას და მომსახურების ხარისხის გაუარესებას.
ასევე, მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ პოლონეთის მთავრობა, წინა მოწვევის დროსაც, ცდილობდა საგადასახადო სისტემის რეფორმირებას ე.წ. „პოლონური გარიგების“ (Polski Ład) ფარგლებში, რამაც არაერთი პრობლემა შექმნა და საბოლოოდ, მისი ნაწილობრივი გადახედვა გახდა საჭირო. კრიტიკოსები შიშობენ, რომ ახალი ინიციატივა მსგავს შეცდომებს გაიმეორებს და კიდევ უფრო მეტ გაურკვევლობას შეიტანს ბიზნეს გარემოში.
პოლონეთში მცხოვრები ქართველი ემიგრანტებისთვის, რომელთაგან ბევრი აქტიურად არის ჩართული მცირე ბიზნესში ან დასაქმებულია ხელოსნობის სფეროში, ეს ცვლილებები განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს. ბევრი ქართველი, პოლონეთში ჩასვლის შემდეგ, საკუთარ საქმეს იწყებს, იქნება ეს მშენებლობა, სარემონტო მომსახურება, კვების ობიექტები თუ სხვა სახის მცირე მეწარმეობა. მათთვის „რიჩალტის“ სისტემა ხშირად ყველაზე ხელსაყრელი და მარტივი საგადასახადო ფორმაა.
გადასახადების ზრდა პირდაპირ აისახება მათ ფინანსურ მდგომარეობაზე, რამაც შესაძლოა გამოიწვიოს შემოსავლების შემცირება, ბიზნესის გაფართოების გეგმების შეჩერება ან, უარეს შემთხვევაში, საწარმოების დახურვა. ამიტომ, პოლონეთში მცხოვრებ ქართველ მეწარმეებს მოუწევთ ყურადღებით ადევნონ თვალი ამ ინიციატივის განვითარებას და დროულად მოახდინონ ადაპტაცია შესაძლო ცვლილებებთან, რათა შეინარჩუნონ საკუთარი ბიზნესის სტაბილურობა და კონკურენტუნარიანობა.
საბოლოო ჯამში, პოლონეთის მთავრობის მიერ შემოთავაზებული საგადასახადო ცვლილებები, რომლებიც მცირე მეწარმეებსა და ხელოსნებს შეეხება, სერიოზულ დებატებსა და პროტესტს იწვევს. მიუხედავად იმისა, რომ მთავრობა, სავარაუდოდ, ბიუჯეტის გაძლიერებასა და სისტემის გამარტივებას ისახავს მიზნად, კრიტიკოსები ეკონომიკაზე ნეგატიურ გავლენასა და მცირე ბიზნესის შევიწროებაზე საუბრობენ. ამ ინიციატივის საბოლოო ფორმა და მისი გავლენა პოლონეთის ეკონომიკასა და საზოგადოებაზე, მათ შორის ემიგრანტებზე, ჯერ კიდევ გაურკვეველია და უახლოეს პერიოდში განხილვის საგანი იქნება.
მოამზადა მათე გავსიანმა
