პოლონეთის საშუალო ოჯახი ყოველთვიურად დაახლოებით 600 ზლოტს ხარჯავს იმპორტირებულ ენერგორესურსებსა და საწვავზე. ენერგეტიკის ექსპერტის, Bartłomiej Derski-ს გაანგარიშებით, ეს ხარჯი ხშირად ყოველდღიური პროდუქტებისა და მომსახურების ფასებშიც არის ასახული. ქვეყანა ყოველწლიურად 100 მილიარდ ზლოტზე მეტს იხდის უცხოური ნავთობისა და გაზის შესყიდვაში, რაც საბოლოოდ მომხმარებლის ჯიბეზეც აისახება.
ფარული ხარჯები საოჯახო ბიუჯეტში
იმპორტირებული საწვავისა და ენერგიის საფასურს მოსახლეობა მხოლოდ ავტოგასამართ სადგურებსა თუ ბუნებრივი აირის გადასახადებში არ იხდის. ექსპერტ Bartłomiej Derski-ს განმარტებით, ამ ხარჯების მნიშვნელოვანი ნაწილი ყოველდღიური მომსახურებისა და პროდუქციის ფასშიც შედის. მაგალითად, ეს ეხება საკურიერო მომსახურებას, პურის საცხობებიდან პროდუქციის ტრანსპორტირებასა და სხვა ყოველდღიურ სერვისებს.
შედეგად, იმპორტირებულ ენერგორესურსებზე საშუალო პოლონური ოჯახის წლიური დანახარჯი დაახლოებით 7 200 ზლოტს შეადგენს.
ნავთობსა და გაზზე დამოკიდებულება
ყოველთვიური ხარჯის უდიდესი ნაწილი ნავთობზე მოდის. ექსპერტის მონაცემებით, 600 ზლოტიდან თითქმის ნახევარი, ანუ 300 ზლოტამდე, პოლონეთის გადამამუშავებელი ქარხნებისთვის ნედლი ნავთობის იმპორტს ხმარდება. დამატებით 100 ზლოტზე მეტი მზა საწვავის შესყიდვაზე იხარჯება, რომლის საჭირო რაოდენობით წარმოებასაც ქვეყანა ადგილობრივად ვერ უზრუნველყოფს.
ნავთობის მოხმარების კუთხით პოლონეთი 98 პროცენტით უცხოურ იმპორტზეა დამოკიდებული. ადგილობრივი მოპოვება პოდკარპატიაში, ველიკოპოლსკასა და ბალტიის ზღვის შელფზე საერთო მოთხოვნის მხოლოდ მცირე ნაწილს აკმაყოფილებს.
მნიშვნელოვანი წილი ბუნებრივ აირზეც მოდის, რომლის იმპორტიც საშუალო ოჯახს თვეში 170 ზლოტზე მეტი უჯდება.
იმპორტის ახალი გეოგრაფია
თუ რამდენიმე წლის წინ პოლონეთისთვის ნავთობისა და ბუნებრივი აირის მთავარი მომწოდებელი რუსეთი იყო, დღეს ვითარება რადიკალურად შეცვლილია.
ამჟამად პოლონეთში ნავთობის ყველაზე დიდი მოცულობა საუდის არაბეთიდან და ნორვეგიიდან შედის. ბუნებრივი აირი კი ძირითადად ნორვეგიიდან (დანიის გავლით), ამერიკის შეერთებული შტატებიდან და კატარისგან მიეწოდება. იმპორტირებული გაზის დაახლოებით მესამედი ნორვეგიულ რესურსზე მოდის, მეოთხედი კი — ამერიკულზე.
"ის, თუ რამდენს გადავიხდით ენერგიაში, ათასობით კილომეტრის დაშორებით განვითარებულ მოვლენებზეც არის დამოკიდებული. დიდი მნიშვნელობა აქვს ვითარებას ახლო აღმოსავლეთში, ჩინეთში გაზზე მოთხოვნასა და აზიაში ზამთრის სეზონის მიმდინარეობას“, — აღნიშნავს Bartłomiej Derski.
პროგნოზი და შესაძლო გამოსავალი
სპეციალისტების შეფასებით, მიმდინარე წელს ენერგორესურსების იმპორტზე გაწეული საერთო ხარჯი გასული წლის მაჩვენებელს გადააჭარბებს. Bartłomiej Derski ვარაუდობს, რომ წლის ბოლოსთვის საშუალო საოჯახო მეურნეობის ყოველთვიურმა დანახარჯმა შესაძლოა 900 ზლოტს მიაღწიოს. შედარებისთვის, 2022 წლის ენერგეტიკული კრიზისის დროს, როდესაც გაზისა და ნახშირის ფასები მკვეთრად გაიზარდა, ეს მაჩვენებელი თვეში თითქმის 1 500 ზლოტს შეადგენდა.
ექსპერტები იმპორტზე დამოკიდებულებისა და ენერგეტიკული ხარჯების შემცირების გზად სითბურ ტუმბოებს, განახლებად ენერგიასა და ელექტრომობილებს მიიჩნევენ. ამ ტექნოლოგიების განვითარება საშუალებას იძლევა, შემცირდეს უცხოურ წიაღისეულ საწვავზე დამოკიდებულება და გაძლიერდეს ქვეყნის ენერგეტიკული უსაფრთხოება.
